Vereniging in beeld

"Mensen beseffen niet wat leven in armoede mentaal met je doet". Dat zeggen drie kranige vrouwen bij De Schakel in Puurs.

Lees meer over onze verenigingen
Vereniging in beeld

Doe een gift

Actie

Concreet plan van aanpak nodig voor zorgvragen op school

Naar aanleiding van het rapport van het departement Onderwijs en Vorming over het ondersteuningsmodel, wil het Netwerk tegen Armoede  een bezorgdheid onder de aandacht brengen die de laatste maanden is gegroeid vanuit ons beleidswerk met mensen in armoede rond ‘zorg’ in het onderwijs.

Uit de eerste ervaringen met de ondersteuningsnetwerken blijkt dat deze netwerken vragen krijgen om zorgtaken op te nemen die in het continuüm vallen onder verhoogde zorg – zorg/ondersteuning dus die de school zelf moet kunnen bieden. Het feit dat de netwerken deze vragen krijgen, is alarmerend om een aantal redenen: scholen weten blijkbaar niet welke ondersteuningsnoden door hen moeten beantwoord worden, of ze hebben niet de tools om deze ondersteuning te bieden.

Bovendien nemen de netwerken dit niet op aangezien zij andere taken hebben, waardoor de zorgvraag onbeantwoord blijft.
Het Netwerk tegen Armoede wordt betrokken bij verschillende dossiers en we zijn daar uiteraard blij mee. Tijdens recente overleggen zagen en hoorden wij het belang van het zorgbeleid op school steeds terugkomen. Hiernaar wordt verwezen in het kader van de hervorming van de leerlingenbegeleiding, uiteraard, maar ook in het dossier duaal leren, het M-decreet, en dus het ondersteuningsmodel. Zelfs als we naar projecten rond diversiteit kijken, stoten we hier vaak op: o.i. kan er immers geen echt goed zorgbeleid gevoerd worden, als er niet met de diversiteit van de leerlingenpopulatie rekening gehouden wordt.

Versnippering

De versnippering van de hervormingen die in het onderwijs worden doorgevoerd, leidt ook niet per se tot duidelijkheid bij scholen. Zo zullen ze bijvoorbeeld pas nadat het decreet over de hervormde leerlingenbegeleiding in voege is gegaan, verantwoordelijk zijn voor hun zorgbeleid, maar nu moeten wel al samenwerkingen zijn aangegaan binnen ondersteuningsnetwerken. Bij de armoedetoets op het decreet duaal leren kwam zeer sterk de nood aan begeleiding en ondersteuning naar boven (heel vaak zitten momenteel in de systemen leren & werken leerlingen met zorgnoden: gedragsproblemen, psychosociale moeilijkheden…) waarop als antwoord werd gegeven dat die ondersteuning de verantwoordelijkheid van de school zal zijn (met verwijzing naar het decreet over de leerlingenbegeleiding). (We stellen ons terzijde ook de vraag in hoeverre de begeleider op de werkvloer hierin geprofessionaliseerd zal zijn/is.) In het kader van het M-decreet merken we dat veel ouders buitenschoolse hulp moeten zoeken voor hun kind. Voor kwetsbare ouders is dit niet gemakkelijk, en de begeleiding door school en clb loopt zeker niet altijd van een leien dakje. Als zij dan ook nog te horen krijgen dat logopedie die op school wordt aangeboden, niet meer onder de derdebetalersregeling mag vallen, is dat nog een drempel naar inclusie erbij.

De rol van de school, van de individuele (zorg)leerkracht zelfs, blijkt in veel ervaringen erg bepalend. Maar een goed zorgbeleid zou niet daarvan alleen afhankelijk mogen zijn. Wij denken dat er dringend een zo concreet mogelijk plan van aanpak moet komen voor scholen, waarin zij ondersteund worden om een goed, compleet en gedragen zorgbeleid uit te werken, met aandacht voor alle noden die zich vandaag onverminderd stellen met betrekking tot inclusie, diversiteit, moderniseringen, gelijke onderwijskansen… Goede praktijken moeten worden opgespoord en er moeten tools worden aangereikt, en mankracht worden beschikbaar gesteld opdat (begeleiders van) scholen deze opdracht kunnen waarmaken. Anders dreigen alle positieve effecten van een aantal lopende hervormingen teniet gedaan te worden en zullen, alle goede bedoelingen ten spijt, de gelijke kansen in het onderwijs zeker niet toenemen – met alle gevolgen van dien, zéker voor de meest kwetsbare leerlingen.
Lees meer over onze acties

Bijschaving akkoord rond bijklussen biedt geen soelaas voor kwetsbare mensen

15/12/2017
Afgelopen week raakte de federale regering het eens over het onbelast bijklussen uit haar zomerakkoord. We stellen vast dat enkele beperkte aanpassingen werden aangebracht, en dan nog enkel aan de luiken verenigingswerk en activiteiten van burger tot burger, en helemaal niet aan het luik digitale platformen.  Maar zelfs voor die twee eerste luiken is dit ruim ontoereikend om aan de vele kritieken vanuit de samenleving te beantwoorden.  Met als eerste slachtoffer de personen die al kwetsbaar staan op de arbeidsmarkt en in de samenleving.  De meest kwetsbare mensen betalen door deze maatregel twee keer de prijs. Ze zullen nog moeilijker aan de slag geraken, terwijl terzelfdertijd hun sociale bescherming verder uitgehold wordt.

Om te beginnen ligt deze maatregel in het verlengde van het aanhoudende regeringsbeleid om het zogenaamde werkgelegenheidsbeleid te beperken tot bijjobs voor gepensioneerden, studenten en mensen die al voltijds werken of minstens 4/5, dan nog zonder volwaardige contracten, zonder de normale bijdragen en belastingen.  Terwijl inmiddels in Vlaanderen de tewerkstellingsprogramma’s met volwaardige arbeidscontracten meer en meer worden afgebouwd. De regering creëert daarmee een Mattheüseffect: hij geeft vooral extra aan wie al heeft. Tegelijk dreigt de maatregel ook bijzonder nefaste gevolgen te hebben voor kwetsbare werknemers. Verdringing van reguliere jobs via systemen als dienstencheques, art. 60, beschutte werkplaatsen, … én de bestaande mogelijkheden tot ‘bijklussen’ voor langdurig werklozen en leefloners via bv. wijk-werken (het oude PWA-systeem) dreigt.

Een heleboel taken als groenonderhoud, de opvang van kinderen, bejaarden, personen met een handicap, het uitvoeren van kleine herstellingen, thuishulp, poetswerk bij particulieren… wordt momenteel via die weg door kwetsbare werknemers en werkzoekenden ingevuld. Zeker als het over een reguliere job gaat, hebben mensen daarbij ook een stuk werkzekerheid, zijn hun rechten als werknemer gegarandeerd én bouwen ze rechten op in de sociale zekerheid. Bij wijkwerken is er voor de langdurig werkloze –bij gebrek aan een echte job- toch dat kleine extraatje bovenop de veel te lage uitkering die nog al te vaak tot armoede veroordeelt.

Ook het feit dat deze maatregel opnieuw geld zal gaan kosten aan schatkist en sociale zekerheid is ons een doorn in het oog. Hij lijkt dan wel nergens begroot, het kan niet anders of er zullen minder inkomsten zijn door sociale bijdragen en fiscale lasten. Niet alleen vervoegt het akkoord daarmee de lijst aan kleine en grote hervormingen van deze regering die structureel een gat slaan in de financiering van onze sociale zekerheid en bijstand. Het staat ook in schril contrast met besparingen allerhande in de voorbije jaren waarbij steeds weer aan de sociale bescherming van kwetsbare groepen werd geknabbeld én komt op een ogenblik dat elk plan om de laagste uitkeringen op te trekken tot boven de armoedegrens, nochtans een engagement van dezelfde regering, ontbreekt.

Tot slot baart ook de vlotheid waarmee de mogelijke lijst van activiteiten voor ‘bijklussen’ aanleunt bij die welke nu nog vaak door vrijwilligers worden ingevuld ons zorgen. Taken die vrijwilligers met warmte, zorg en dienstbaarheid op zich nemen, worden mee in de markt gezet.

Wat een oplossing moest betekenen voor een klein probleem (‘bijklussen’ in een heel klein aantal situaties waar de bestaande wetgeving geen antwoord biedt, bv. in de sport) dreigt nog maar eens de ongelijkheid te vergroten en de meest kwetsbare mensen te treffen.
 
Frederic Vanhauwaert voor Netwerk tegen Armoede
Dirk Masquillier voor sector Samenlevingsopbouw
Koen Trappeniers voor Welzijnszorg
Marc Leemans voor ACV
Rudy De Leeuw voor ABVV
Peter Wouters voor Beweging.net
Hendrik Delaruelle voor Vlaams Welzijnsverbond
Margot Cloet voor Zorgnet-Icuro
Thijs Smeyers voor Caritas Belgium
Mark De Soete voor OKRA

Blijf op de
hoogte

Via onze nieuwsbrief

Indien u via e-mail op de hoogte wenst te blijven, kan u zich hier inschrijven voor onze nieuwsbrief.

Via Facebook

Via Twitter