Puurs - De Schakel

De Schakel in Puurs werkt als vereniging waar armen het woord nemen in een relatief welvarende regio. Zij bereiken vooral  mensen uit Puurs, Bornem en Sint-Amands. Al te vaak wordt armoede afgedaan als een ‘marginaal’ probleem, waar maar een beperkt aantal mensen door getroffen wordt. Maar zelfs in een regio als Klein-Brabant worden heel wat mensen getroffen door kansarmoede. Alleen blijven die vaak verborgen achter gevels.

Een grote uitdaging op lokaal vlak is dan ook het bespreekbaar maken van de armoedeproblematiek bij een zo ruim mogelijk publiek en van armoedebestrijding een beleidskeuze te maken. De nakende fusie van Puurs en Sint-Amands en de keuze van Bornem om niet toe te treden tot de eerder geplande fusiegemeente Klein-Brabant, maakt deze uitdaging niet kleiner.

Geen van de 3 gemeenten heeft vandaag al een afsprakennota opgemaakt in het kader van het participatiedecreet. Officiëel is er dan ook nog geen lokaal netwerk vrijetijdsparticipatie.  Een lokale of regionale vrijetijdspas (met kortingen voor mensen met een kleine portemonnee) is momenteel nog geen beleidskeuze.  

Sinds 2009 organiseert De Schakel wel regelmatig een overleg vrijetijdsparticipatie, samen met de gemeentelijke cultuurdiensten, de culturele centra en de sociale diensten van de OCMW’s van de 3 (binnenkort 2) gemeenten. Regelmatig participeren ook de verantwoordelijken van de 3 bibliotheken, maar vertegenwoordigers van jeugd en  sport en de beleidsmakers zelf nemen momenteel niet deel aan dit overleg.

Toch groeiden stap voor stap, en met ruime inbreng van mensen in armoede, concrete initiatieven.om meer mensen in armoede te betrekken bij cultuur. Het Project Om-armen, waarbij armoede de rode draad vormde doorheen de seizoensprogrammatie van CC De Kollebloem, het project ‘toegankelijke bib’ en de publicatie ‘Thuis in de bib’, de oprichting van een bibclubje in De Schakel, prijskortingen en toeleidingsinitiatieven voor cultuur, een sociaal tarief voor de bib, de jaarlijkse samenwerking rond de Week tegen armoede. Het zijn maar enkele voorbeelden van initiatieven die groeiden van onderuit. De ervaringen van mensen in armoede stonden steeds centraal. Dit miste zijn effect niet.
De Schakel bereikt echter niet alle mensen in armoede in de regio en heeft ook niet de draagkracht om deze initiatieven te trekken. Bovendien zijn vandaag niet alle gemeentelijke vrijetijdsdiensten betrokken bij het overleg. Het niet-gemeentelijke vrijetijdsaanbod en de scholen bereiken we slechts in beperkte mate. Elke gemeente stelt andere prioriteiten en werkt op een andere snelheid. Alle mensen in armoede in heel onze regio zouden idealiter moeten kunnen genieten van hetzelfde aanbod aan dezelfde voorwaarden.

De Schakel doet dan ook een appel aan het beleid om deze initiatieven structureel in te bedden, zodat mensen in armoede niet alleen kunnen proeven van het aanbod via projecten, maar er ook duurzaam van kunnen genieten.  
We pleiten dan ook voor een structurele verankering van de initiatieven rond vrijetijdsparticipatie die groeiden van onderuit door het opstarten van een lokaal netwerk vrijetijdsparticipatie. Via het Participatiedecreet stimuleert de Vlaamse overheid deze aanpak door lokale netwerken vrijetijdsparticipatie te subsidiëren. Ondertussen zijn er 128 lokale netwerken vrijetijdsparticipatie actief in Vlaanderen en Brussel.

Daarbij is het  belangrijk dat de gemeente de regierol opneemt, dat er ook ‘over het muurtje’ gekeken wordt hoe andere gemeenten dit aanpakken, dat er samenwerking gezocht wordt met verschillende partners, dat mensen in armoede betrokken worden van bij de start en dat er sterk ingezet wordt op het wegwerken van drempels en op  toeleiding van de meest kwetsbare groepen.