20 % meer mensen zoeken steun bij verenigingen waar armen het woord nemen

27/12/2013
20 % meer mensen deden in 2013 een beroep op de diensten van verenigingen waar armen het woord nemen. Mensen in armoede voelen besparingen in gemeenten en ocmw’s aan den lijve. Dat blijkt uit een rondvraag van het Netwerk tegen Armoede bij de 58 verenigingen waar armen het woord nemen in Vlaanderen en Brussel. De verenigingen zelf zien hun toelagen en subsidies dalen, maar ook de mensen die bij hen over de vloer komen worden getroffen. Ze krijgen te maken met hogere tarieven en retributies voor lokale diensten en krijgen veel moeilijker toegang tot aanvullende financiële steun.
 
Die laatste conclusie wordt bevestigd door cijfers van de Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten. Ocmw’s krijgen meer steunaanvragen (van 65.000 in 2011 naar 74.800 in 2012), maar het totale bedrag aan aanvullende steun (€50,6 miljoen) is gelijk gebleven. Dat betekent dat meer mensen minder steun krijgen. Uit onze rondvraag blijkt dat die selectiviteit sindsdien nog toegenomen is. De cijfers wijzen er eens te meer op dat uitkeringen in ons land veel te laag zijn om mee rond te komen. Daardoor zien ocmw’s de aanvragen voor aanvullende steun jaar na jaar toenemen.
 
Bij heel wat ocmw’s worden bijkomende voorwaarden opgelegd voor het toekennen van aanvullende steun. Tussenkomsten voor medische kosten of huurtussenkomsten worden bijvoorbeeld een stuk strenger bekeken dan vroeger. Ook voor de toekenning van het leefloon zelf worden soms bijkomende voorwaarden opgelegd, zoals werkbereidheid aantonen, studerende ocmw-cliënten worden verplicht of sterk aangemaand om een studentenjob te zoeken, …
 
Ook andere besparingen duiken op, zoals de afschaffing van de klusjesdienst bij het ocmw, of toenemende digitale dienstverlening, gekoppeld aan verminderde loketuren.
 
Ook de gemeente voert vaak besparingen door die mensen in armoede treffen zoals hogere retributies. Opvallend is dat huisvuilzakken in veel gemeenten duurder worden (4 op 10 gemeenten waar onze verenigingen actief zijn), net als de toegang tot het containerpark (3 op 10 gemeenten). In een aantal gemeenten komt daar nog een forfaitaire afvaltaks bovenop. Vaak wordt ook gesnoeid in de stadslijnen voor het openbaar vervoer.
 
Dat maakt dat steeds meer mensen steun zoeken bij verenigingen waar armen het woord nemen. Maar gemeenten besparen ook vaak op de werking van verenigingen zelf, waardoor de meest kwetsbaren nog eens extra getroffen worden. Maar liefst de helft ziet zijn toelages en subsidies verminderen. Vaak wordt hen ook bijkomende taken opgelegd zonder bijkomende middelen.
 
Het Netwerk tegen Armoede stelt vast dat zowel federaal, Vlaams als lokaal meer en meer een beleid gevoerd wordt dat de kloof tussen mensen in armoede en de rest van de samenleving vergroot. Federaal kampen langdurig werkzoekenden nog altijd met de verlaging van de werkloosheidsuitkeringen tot op het niveau van het leefloon. Dat doet heel wat mensen onder de armoedegrens duiken, waardoor ze effectief een beroep moeten op het ocmw om te kunnen overleven.

Lees het artikel in Het Laatste Nieuws.

Beluister het interview in De Ochtend op Radio 1.

Bekijk de reportage in het VRT-journaal.

Bekijk de reportage in het VTM-nieuws.

Lees het interview met Peter Adriaenssens.