Rita: "Mensen met een uitkering worden verplicht om apart te wonen"

“Wie een uitkering heeft en wil samenwonen met familie of een geliefde, wordt daar financieel voor afgestraft.” Rita spreekt uit eigen ervaring. Enkele jaren geleden verhuisde ze van haar sociale woning in Gent naar de kust, om gezondheidsredenen. Toen haar dochter ernstige gezondheidsproblemen, keerde ze terug naar Gent om bij haar in te trekken en haar bij te staan in de zorg om haar kleinkinderen. “Met vier personen moeten we rondkomen met €1.500 per maand. Bovendien hebben mijn oudste dochter en ik medische kosten. Ik ben momenteel op zoek naar een woning in de buurt van mijn dochter, want nu we samenwonen, worden we daar financieel voor afgestraft. Ik krijg maar een leefloon als samenwonende van €600. Dat is absurd.”
 
Die zoektocht naar een woning verloopt niet van een leien dakje. Omdat Rita twee jaar weg was uit Gent, is ze terug onderaan de wachtlijst beland voor een sociale woning. Op de privé-markt grijpt ze steevast naast de woningen die beschikbaar zijn. “Als ik al iets vind dat betaalbaar is. Als alleenstaande zou mijn inkomen stijgen tot €910, maar huurprijzen gaan vlotjes boven de €500, tot vaak zelfs €600. Dat is simpelweg onbetaalbaar voor mij. En vaak zijn het dan nog woningen die zeer slecht scoren op vlak van energiegebruik. Die stookkosten komen er dan nog eens bovenop.”
 
Voor woningen die toch enigszins betaalbaar zijn, wordt ze consequent geweigerd. “Ze gaan het mij nooit letterlijk zeggen en al helemaal niet op papier zetten, maar mensen hebben schrik van mensen met een leefloon. Enerzijds vrezen ze dat ik mijn huur niet zal betalen, terwijl ik bij mijn vroegere huisbazen nooit een maand achterstal gehad heb. Maar ik denk dat ze ook schrik hebben dat het Ocmw zou meekijken, naar de kwaliteit van de woning bijvoorbeeld. Sommige eigenaars hebben liever geen pottenkijkers. En als vrouw met een uitkering sta je tegenover jonge starters en tweeverdieners. Mijn jongste dochter werkt, maar vindt ook zeer moeilijk een woning omdat ze geen vast arbeidscontract kan voorleggen.”
 
Voor Rita legt haar verhaal twee pijnpunten bloot in het woonbeleid. “We hebben dringend nood aan meer begrip en meer woningen. Waarom moeten mensen financieel gestraft worden als ze een huis willen delen? Ik hoor iedereen pleiten voor samenwonen, co-housing en wat nog meer. Maar dat is blijkbaar niet bedoeld voor mensen met een laag inkomen. Nochtans zou je zo al een stukje druk van de ketel halen. Als mensen zonder financiële gevolgen een woning (sociaal of privé) kunnen delen, zouden er al meer woningen beschikbaar zijn en zouden de wachtlijsten voor sociale woningen verminderen.”
 
Het fundamentele probleem. Met 135.000 mensen die wachten op een sociale woning, is er gewoon een gigantisch tekort aan betaalbare woningen. “Verhuurders hebben de huurders maar voor het uitkiezen. Bij immokantoren krijg ik botweg te horen dat het met een inkomen onder €1.400 zinloos is om mij in te schrijven. Naast ons te laag inkomen, krijgen we ook nog eens te maken met veel vooroordelen en discriminatie. Dat is telkens een grote teleurstelling. Zolang er niet dringend meer sociale woningen bijgebouwd worden, zal deze wooncrisis nooit oplossen.”