Armoedebarometer 2026: armoederisico daalt, maar signalen op terrein blijven onrustwekkend
Decenniumdoelen publiceerde op 24/9/2026 de Armoedebarometer 2026. De nieuwe focus onderzoekt wat er gebeurt nadat werkloosheidsuitkeringen eindigen. Ongeveer 17% stroomt door naar werk, 14% naar ziekte, 35% naar het leefloon en 33% valt door de mazen van het net. De cijfers tonen dat mensen uit een uitkering laten verdwijnen niet hetzelfde is als duurzame activering. De Armoedebarometer bundelt daarnaast de recentste cijfers en voorstellen over inkomen, werk, gezondheid, wonen, onderwijs en samenleven. Ondanks dat het armoederisico daalt, vangen we onrustwekkende signalen op het terrein op. Dat gaf algemeen coördinator Heidi Degerickx ook mee in De Standaard op 24/9.
Heidi Degerickx: “Wij vangen onrustwekkende signalen op. De daling van de armoedecijfers geeft niet de realiteit weer op het terrein.”
De Armoedebarometer is de jaarlijkse publicatie van Decenniumdoelen en brengt de recentste armoedecijfers samen, analyseert beleid op zes levensdomeinen en formuleert gezamenlijke voorstellen van mutualiteiten, vakbondsorganisaties, armoedeorganisaties en andere middenveldorganisaties.
De algemene cijfers tonen dat beleid verschil maakt. Sinds 2019 daalde het aantal mensen met een risico op armoede of sociale uitsluiting met 344.000. Sociale transfers verminderen het armoederisico met 53%. Toch blijven bijna 1,9 miljoen Belgen kwetsbaar. Vooral werklozen, huurders, eenoudergezinnen, kortgeschoolden, mensen geboren buiten de EU en mensen die niet kunnen werken lopen een veel hoger risico.
Anne Van Lancker, voorzitter van Decenniumdoelen: "Er is weinig reden tot vreugde. Die positieve dalende trend zal de volgende jaren weer een knik naar boven vertonen door de recente sociale hervormingen, zoals de beperking van de werkloosheid in de tijd en de strengere activering van langdurig zieken. De regeringsmaatregelen zetten de vooruitgang op de helling".
Focus op impact van hervormingen in werkloosheidsuitkering en activering van langdurig zieken
De Focus van 2026 onderzoekt de impact van de hervormingen in de werkloosheidsuitkering en de activering van langdurig zieken. Van de mensen die tijdens de eerste drie golven hun werkloosheidsuitkering verloren, stroomde ongeveer 17% door naar werk, 7% naar ziekte, 45% naar het leefloon en 33% door de mazen van het net. In Vlaanderen bedragen die cijfers 17%, 14%, 35% en 33%. Dat maakt duidelijk dat uitstroom uit een uitkering niet hetzelfde is als duurzame activering.
Decenniumdoelen vraagt een armoedetoets, monitoring en tijdige bijsturing. Mensen hebben begeleiding op maat, een warme overdracht en toegankelijke fysieke dienstverlening nodig. Werk wordt pas een uitweg uit armoede als er voldoende opleiding, kinderopvang, mobiliteit en passend, kwaliteitsvol werk is. Voor langdurig zieken moeten herstel, begeleiding en aangepast werk leidend zijn.
De Armoedebarometer 2026 bevat ook analyses en voorstellen over een toereikend inkomen, duurzaam werk, toegankelijke zorg, betaalbaar wonen, gelijke onderwijskansen en inclusief samenleven. We ondersteunen de gezamenlijke oproep om armoedebestrijding opnieuw als een structurele politieke opdracht te behandelen.
