Op 17 oktober vindt jaarlijks de Werelddag van Verzet tegen Armoede plaats. Dit jaar bracht het Netwerk tegen Armoede de campagne 'Grondrechten in gevaar!' onder de aandacht met verschillende acties van lokale verenigingen in Vlaanderen en Brussel. De grondrechten van mensen in armoede zijn in gevaar door bijkomende drempels en steeds strengere voorwaarden. Vlaams minister Caroline Gennez en Mechels schepen Rina Rabau Nkandu, beiden bevoegd voor Armoedebestrijding, brachten een bezoek aan het ‘marktkraam’ van het collectief Armoede Geknipt op de markt in Mechelen. Daar maakten ze kennis met de drempels naar het recht op betaalbaar wonen, een menswaardig inkomen en toegankelijke gezondheidszorg. Ze gingen daarover in gesprek met mensen in armoede. Een aantal media bracht verslag uit van de actie.

Algemeen coördinator Heidi Degerickx: “We zien mensen in armoede worstelen met bijkomende drempels en voorwaarden om hun basisrechten op te nemen, zoals lange wachtlijsten voor een sociale woning of gezondheidszorg. Niemand kiest er nochtans voor om in armoede te leven of ziek te zijn. Vooral eenoudergezinnen, kortgeschoolde werkenden, alleenstaanden, ouderen en jongeren lopen een hoger risico op armoede. We pleiten daarom voor een structurele samenwerking tussen verschillende overheden (federaal, Vlaams, lokaal) zodat niemand achterblijft. Belangrijk daarbij is de dialoog met mensen in armoede zelf uit lokale armoedeverenigingen en het Netwerk tegen Armoede. Het is goed dat we de krachten bundelen op deze actie op 17 oktober.”

Het collectief Armoede Geknipt maakte de drempels voor mensen in armoede op de markt zichtbaar met een eigen ‘marktkraam’. Ze lieten de minister, de schepen en marktgangers drempels naar het recht op wonen, inkomen en gezondheidszorg ervaren en stelden aanbevelingen voor. Er was een kraam met affiches met drempels naar een betaalbare woning, een dokter die mensen van het kastje naar de muur stuurde en een rad van fortuin waarmee je altijd verliest. De actie kwam tot stand met mensen in armoede en professionals.

Vrijwilliger Eric van De Keeting in Mechelen: “Na een moeilijke periode was ik jarenlang thuisloos. Een betaalbare woning vinden bleek bijna onmogelijk. De wachtlijsten voor sociale woningen zijn lang en de private huurmarkt is voor veel alleenstaanden onbetaalbaar. Dankzij een versnelde toewijzing kreeg ik uiteindelijk een sociale woning in Duffel. Dat gaf mij opnieuw rust en stabiliteit. Mijn verhaal toont aan hoe belangrijk voldoende betaalbare woningen zijn. Wonen is een grondrecht, geen luxe.”

Vlaams minister Caroline Gennez: “Armoede bouwt muren rond mensen en beperkt hun kansen. Die moeten we steen voor steen afbreken. We doen dat in Vlaanderen door te investeren in betaalbare kinderopvang, tienduizenden nieuwe sociale woningen, de UiTPAS, lagere schoolfacturen in het praktijkonderwijs en extra middelen voor zorg en welzijn. Maar ook ingewikkelde regels en papierwerk vormen een muur. Mensen weten niet altijd op welke voordelen of kortingen ze recht hebben, of moeten langs verschillende loketten om telkens opnieuw formulieren in te vullen. Daarom kennen we sociale rechten zoveel mogelijk automatisch toe, zoals bij het kindergeld en het sociaal vakantietarief. Zo zorgen we ervoor dat steun snel terechtkomt bij wie ze het hardst nodig heeft.”

Schepen Rina Rabau Nkandu van Mechelen: “Als lokaal bestuur staan we het dichtst bij de mensen. We zien elke dag hoe moeilijk het voor sommigen is om de eindjes aan elkaar te knopen. Tegelijk merken we hoe beslissingen op andere beleidsniveaus steeds vaker voelbaar worden in onze stad, met bijkomende hulpvragen tot gevolg. In Mechelen willen we er zijn voor wie het moeilijk heeft door drempels weg te nemen en ondersteuning zo toegankelijk mogelijk te maken. Maar armoedebestrijding vraagt een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle beleidsniveaus. Want iedereen heeft recht op een menswaardig bestaan, en die grondrechten mogen niet afhankelijk zijn van waar je woont of hoe goed je je weg vindt in de administratie.” 

De campagne ‘Grondrechten in gevaar’ van het Netwerk tegen Armoede vraagt een betere toegang en bescherming van de sociale zekerheid. We hebben met onze lokale verenigingen aanbevelingen geformuleerd om de grondrechten van mensen in armoede te beschermen. We vragen o.a. de participatie van mensen in armoede aan het beleid, automatisering van rechten, vereenvoudiging van administratieve procedures, fysieke toegankelijkheid en outreaching en digitale inclusie. Iedereen verdient een menswaardig leven.

De lokale verenigingen waar mensen in armoede het woord nemen hebben heel wat acties in Vlaanderen en Brussel georganiseerd in de week van 12 oktober. De Werelddag van Verzet tegen Armoede op 17/10 vormt daarbij het hoogtepunt met onder andere getuigenissen van mensen in armoede, dialoog met lokale besturen, ludieke en strijdvaardige acties op de markt, panelgesprekken, fakkeltochten, optredens en andere culturele programmatie …