We zien dat mensen die het al moeilijk hadden voor de energiecrisis het nu nog moeilijker krijgen

Peter Heirman, beleidsmedewerker Wonen bij het Netwerk tegen Armoede was op 8/3/2022 te horen in De Ochtend op Radio 1 en het radionieuws over de gasprijzen die de pan uitswingen: "We zien dat mensen die het al moeilijk hadden voor de energiecrisis het nu nog moeilijker krijgen." Er is een uitbreiding van de groep mensen die recht heeft op een sociaal tarief, maar dat wordt telkens maar met drie maanden verlengd. "Zo creëert men veel onzekerheid: wat na die termijn?"

Vlaams Netwerk tegen Armoede stelt noodplan voor in strijd tegen stijgende huurprijzen

De huurprijzen bereiken nieuwe recordhoogtes, zo blijkt uit de CIB-Huurbarometer. Huurders met een laag inkomen voelen deze crisis het hardst. Net in het goedkoopste marktsegment is de krapte het grootst. Daardoor moeten mensen overleven in slechte woningen, die ook nog eens een torenhoge energiefactuur opleveren. Of hoe wooncrisis en energiecrisis elkaar versterken. “We roepen de Vlaamse Regering op om een noodplan uit te rollen in de strijd tegen de stijgende huurprijzen. Mensen in armoede uit onze 57 verenigingen hebben een aantal voorstellen uitgewerkt op korte en lange termijn voor de sociale én de private huurmarkt”, aldus algemeen coördinator Heidi Degerickx van het Vlaams Netwerk tegen Armoede. De wachtlijst van 170.000 gezinnen voor een sociale woning moet dringend korter worden.

De armoedecijfers blijven hardnekkig stabiel

Elk kind droomt ervan te kunnen opgroeien in een warme omgeving met een goed dak boven het hoofd. Helaas is dat voor één op de vijf kinderen in ons land niet de realiteit. "Mensen in armoede worden wel gehoord, maar dat is soms schijnparticipatie", zegt Heidi Degerickx. Als algemeen coördinator van het Vlaams Netwerk tegen Armoede geeft Heidi, samen met ervaringsdeskundige en stafmedewerker Cindy Van Geldorp, een stem aan mensen in armoede. Ze gaven een interview in het februarinummer van De Bond, het magazine van De Gezinsbond.

Maatregelen om hoge energiefactuur in te dijken zijn goed op korte termijn, maar niet goed genoeg

Dinsdagnacht 1/2/2022 werden de maatregelen bekendgemaakt om de hoge energieprijzen in te dijken. Een goede zaak dat de tijdelijke uitbreiding van het sociaal tarief naar in totaal 1 miljoen gezinnen er komt tot 1 juli. Maar we blijven pleiten voor een structurele verankering. De energieprijzen blijven onbetaalbaar voor mensen onder of net boven de armoedegrens.

Rechten van mensen in armoede steeds meer onder druk

Het Netwerk tegen Armoede blikt jaarlijks terug op de opvallendste ontwikkelingen en trends in de verenigingen waar armen het woord nemen. 33 van de 57 verenigingen in Vlaanderen en Brussel namen deel aan de bevraging over 2021. Het was opnieuw een uitdagend jaar. Ook in 2021 bleven de hulpvragen pieken bij de verenigingen, en die waren al veel hoger in 2020. Voor 2021 zegt nog eens de helft van de respondenten meer hulpvragen te krijgen. De vragen gingen vooral over de coronacrisis, noodhulp, psychische hulpverlening, huisvesting, energie … Gelukkig konden de verenigingen hun deuren terug meer openen en werkten ze ook meer outreachend. Mensen in armoede maakten zich het meeste zorgen over hun huisvesting, energiefactuur, gebrek aan inkomen, eenzaamheid en bereikbaarheid van (online) diensten.

Investeren in sociale en private huurmarkt

Begin januari 2022 werd een aantal voorstellen gelanceerd om de wooncrisis in Vlaanderen op te lossen. Het Netwerk tegen Armoede vindt de voorstellen om verschillende redenen problematisch. Om de wooncrisis op te lossen, moet niet minder maar meer in sociale woningen geïnvesteerd worden. En het recht op wonen van sociale huurders beperken zal misschien de wachtlijsten op papier inkorten, maar in de realiteit geen enkel woonprobleem oplossen. De ‘werkbekwame huurder’ die terug naar de private markt wordt gestuurd, beschikt vaak niet over voldoende middelen om een degelijke woning op de private markt te huren. Veel mensen in een kwetsbare situatie zijn afhankelijk van tijdelijke, precaire jobs met een laag loon. De kans is groot dat veel huurders die terug naar de private markt moeten, toch terug in de problemen komen.

We willen de voorstellen aangrijpen als een kans om het debat te voeren over investeringen in sociale en private huurmarkt. Het Netwerk tegen Armoede is al langer vragende partij, samen met andere organisaties, voor meer en ambitieuzere investeringen in de private huurmarkt. We verzamelden een aantal aanbevelingen in de nota "Investeren in sociale en private huurmarkt"

Verlaging BTW-tarief energie geen oplossing op lange termijn

“De verlaging van het btw-tarief kan in het beste geval op korte termijn financiële ademruimte geven aan mensen met een laag inkomen, maar brengt op lange termijn niets bij”, zeggen het Vlaams Netwerk tegen Armoede en SAAMO in een gezamenlijke reactie op 13/1/2022. Die verlaging veroorzaakt een indexsprong doordat de index minder snel stijgt. De energieprijzen worden afgeremd, maar andere prijzen niet, waardoor mensen met een uitkering op termijn zelfs aan koopkracht dreigen te verliezen. De uitbreiding van het sociaal tarief is de enige manier om mensen met een laag inkomen stabiliteit te geven en te beschermen tegen de onbeheersbare energieprijzen.

Structurele verankering van uitgebreid sociaal energietarief dringt zich op

Eind 2021-begin 2022 zijn de energieprijzen enorm gestegen. Gas en elektriciteit zijn basisbehoeften, maar steeds meer gezinnen kunnen hun energiefactuur niet of nauwelijks betalen. Tot en met 31/3 is er een uitbreiding van het sociaal tarief voorzien voor mensen met een verhoogde tegemoetkoming. Daarna dreigen serieuze problemen. Een structurele verankering van het uitgebreid sociaal energietarief dringt zich op.

Nieuw jaar, nieuwe regels: deze 4 maatregelen kunnen mensen in armoede voelen in hun portemonnee

Algemeen coördinator Heidi Degerickx had het op 2/1/2022 in De Ochtend op Radio 1 over wat er verandert vanaf 1 januari 2022. Sommige wijzigingen zullen mensen in armoede hard treffen.

Woonzaak on tour

Vanaf 13 t/m 17/12/2021 ging Woonzaak de boer op! Met een caravan bezocht Woonzaak on tour een aantal plaatsen doorheen Vlaanderen, om vervolgens op weg te gaan naar Straatsburg om de klacht tegen het Vlaamse woonbeleid neer te leggen. Ze zetten het vergrootglas op de Vlaamse woonproblematiek, en gebruikten de tocht om de verschillende aspecten ervan in beeld te brengen.

Vlaams klimaatplan is stap vooruit, maar ook gemiste kans

De Vlaamse Regering heeft op de valreep een klimaatakkoord gesloten. “Wat daarin staat over de huurmarkt, is een stap vooruit. Maar tegelijk is het klimaatplan een gemiste kans omdat te weinig ambitie aan de dag gelegd wordt. Voor de koopmarkt hopen we dat er een volwaardig noodkoopfonds komt”, aldus algemeen coördinator Heidi Degerickx van het Vlaams Netwerk tegen Armoede. Wat mobiliteit betreft, slaat het klimaatplan de bal volledig mis. Er is nauwelijks sprake van openbaar vervoer. Het Netwerk tegen Armoede reageerde op het Vlaams klimaatplan met een persbericht op 4/11/2021.

Netwerk tegen Armoede en De Ruimtevaart gingen in gesprek met kabinet minister Demir over energiecrisis

Het Netwerk tegen Armoede en De Ruimtevaart gingen op 19/10/2021 in gesprek met het kabinet van Vlaams minister van Energie Zuhal Demir. Uiteraard kwam de huidige energiecrisis ruim aan bod. Het werd een constructief gesprek. De minister volgt ons in ons pleidooi om zowel op korte als lange termijn maatregelen te nemen die energie terug betaalbaar moeten maken voor mensen met een laag inkomen. We kijken daarbij in de eerste plaats naar woningkwaliteit, maar ook naar de energiefactuur zelf.

Over leven in armoede: twee straffe getuigenissen van Tessa en Peter

Op de Werelddag van Verzet tegen Armoede op 17 oktober vragen verschillende organisaties aandacht voor de 2,3 miljoen Belgen die een risico op armoede of sociale uitsluiting lopen. De Morgen interviewde Tessa en Peter over wat dat betekent en welke impact armoede heeft. Lees de twee straffe getuigenissen van Tessa en Peter in de Morgen van 17/10/2021. "Velen denken dat het onze eigen schuld is."

Acties van armoedenetwerken op 17 oktober over heel het land vragen aandacht voor groeiende armoedeproblematiek

Op 17 oktober, de Werelddag van Verzet tegen Armoede, stellen de regionale netwerken
armoedebestrijding verenigd binnen het Belgisch Netwerk Armoedebestrijding (BAPN) het onrecht aan de kaak dat armoede nog steeds is Volgens de laatste armoedecijfers leven in België maar liefst bijna 2 miljoen mensen in armoede of lopen zij een zeer groot armoederisico (18.9% van de ganse bevolking). Dit cijfer houdt nog geen rekening met de impact van de coronacrisis en de overstromingen in juli. Deze crisissen hebben net mensen in armoede het hardst getroffen. De grootste oversterfte door het coronavirus was bij mensen in armoede. Werknemers in precaire jobs waren het minst goed beschermd door de sociale zekerheid, door de grote stijging van de uitgaven voor basisgoederen (voeding, elektriciteit, gas,…) raakten vooral zij in de problemen om hun facturen en huur te betalen. De overstromingen hebben vooral lelijk huisgehouden in de wijken waar mensen in armoede leven. Dit hoeft ons niet te verbazen. Zij wonen immers in goedkope huurhuizen die vaak in minder goede staat zijn en zich bevinden in de wijken die het minst goed gelegen zijn.

Luister ook naar oplossingen van mensen in armoede

Algemeen coördinator Heidi Degerickx en ervaringsdeskundige Cindy Van Geldorp pleiten in Apache voor meer maatschappelijke participatie van mensen in armoede aan de vooravond van de Werelddag tegen Armoede op 17 oktober. Ze pleiten ervoor dat mensen hun stem meer kunnen laten horen. Mensen in armoede kunnen zelf ook mee nadenken over oplossingen voor de problemen waarmee ze te maken hebben.

Verlenging uitbreiding sociaal tarief voor energie positief maar biedt onvoldoende perspectief voor kwetsbare gezinnen

De regionale netwerken armoedebestrijding verenigd in het Belgisch Netwerk Armoedebestrijding (BAPN) juichen toe dat de federale regering in de begroting 2022 een prioriteit maakt van de strijd tegen energiearmoede. Het betaalbaar houden van de energiefactuur voor kwetsbare gezinnen door de uitbreiding van het sociaal tarief te verlengen en door de toekenning van de energiecheque is een goede beslissing in de huidige context van immens stijgende aardgasprijzen. Deze maatregelen zijn broodnodig om mensen met een laag inkomen de winter menswaardig te laten doorkomen. Om mensen in armoede na de gezondheids- en sociaal-economische crisis van het voorbije anderhalf jaar opnieuw een perspectief te geven zijn echter meer structurele, langetermijnmaatregelen. We willen dus een lans breken voor het duurzaam verankeren van het sociaal energietarief én de uitbreiding van de groep kwetsbare gezinnen op basis van de inkomensgrens.
Het Netwerk tegen Armoede reageerde op Radio 1 en één op 11 en 12/10/2021. Tessa en Cindy getuigden over hun energiekosten.

Teken samen met mensen in armoede de krijtlijnen uit. Maak ruimte voor échte participatie

De Werelddag van Verzet tegen Armoede vindt jaarlijks plaats op 17 oktober. Het is dé gelegenheid bij uitstek om wereldwijd de armoedeproblematiek onder de aandacht te brengen. Het Netwerk tegen Armoede koos dit jaar het ‘recht op maatschappelijke participatie’ als centraal thema. Mensen in armoede hebben vaak met uitsluiting te maken. Dat is tijdens de coronacrisis nog meer op scherp gesteld doordat afstandsonderwijs vaak niet lukte, door een krappe behuizing tijdens de lockdown, door hogere prijzen voor basisproducten ... Mensen in armoede willen gewoon mens kunnen zijn, ze willen graag ergens deel van uitmaken, zichzelf kunnen zijn en ontwikkelen … kortom deel uitmaken van de samenleving. Ze willen gezien en gehoord worden en de armoedecirkel doorbreken.
Het Netwerk tegen Armoede lanceerde de campagne rond 17/10 op maandag 11/10/2021.

Werelddaklozendag: Jongeren die in fleur van hun leven zouden moeten zijn, maar zonder dak boven hun hoofd

Een aantal verenigingen vraagt in Knack van 9/10/2021 aandacht voor de situatie van jongeren die in de fleur van hun leven zouden moeten zijn, maar geen dak boven het hoofd hebben.

Succesvol klimaatbeleid kan niet zonder ambitieus sociaal beleid

De opwarming van de aarde is niet langer een ver-van-ons-bed-show, ook België deelt in de klappen. Kijk maar naar de overstromingen van half juli, die ook de sterke sociale ongelijkheid pijnlijk duidelijk maken. Duizenden gezinnen waar het water al aan de lippen stond, verloren hun woonst en heel hun hebben en houden en dreigen nu helemaal kopje-onder te gaan. Hoewel ze het minst verantwoordelijk zijn voor de klimaatopwarming, dragen ze wel de grootste gevolgen. Een succesvol klimaatbeleid kan niet zonder een ambitieus en adequaat sociaal beleid. De armoedenetwerken in België roepen de verschillende overheden op tot sociale rechtvaardigheid. Ze vragen om mensen in een kwetsbare positie te begeleiden en ondersteunen in de groene transitie én te investeren in kwalitatieve en energiezuinige (sociale) woningen.

Woonzaak in december naar Straatsburg tegen Vlaams woonbeleid

38 sociale organisaties stappen op 17 december onder de noemer Woonzaak naar het Europees Comité voor Sociale Rechten om de problemen in het Vlaamse woonbeleid aan te kaarten. Een juridische studie heeft aangetoond dat zo’n zaak kans maakt. Hugo Beersmans, woordvoerder van de Vlaamse Woonzaak, legt de vinger op de wonde in De Morgen van 4/10/2021 naar aanleiding van een webinar.

Steeds moeilijker toegang tot leefloon: Armoedenetwerken stellen alternatief voor GPMI voor en lanceren campagnes 17/10

Voor het Belgisch Netwerk Armoedebestrijding is het Geïndividualiseerd Project Maatschappelijke Integratie (GPMI) het ultieme voorbeeld van hoe het leefloon, het laatste financiële vangnet voor de meest kwetsbaren in onze samenleving, steeds meer voorwaardelijk wordt. Volgens de overheid moeten mensen die recht hebben op (en dus nood hebben aan!) een leefloon, ‘begeleid worden’. Maar het zwaartepunt ligt steeds meer op voorwaarden en controle in plaats van op begeleiding. Als gevolg daarvan neemt het risico tot non-take up of onderbescherming toe. Mensen in armoede ervaren de begeleiding niet meer als ondersteunend, maar als controlerend. Die ervaring blokkeert hun vooruitgang. Mensen kunnen via sancties zelfs uitgesloten worden van hun leefloon waardoor zij compleet zonder financiële middelen vallen.

In de aanloop van 17 oktober, Werelddag van Verzet tegen Armoede, roepen de netwerken armoedebestrijding verenigd in BAPN op voor een alternatief voor het GPMI, op maat van mensen in armoede, en lanceren zij hun publicatie “GPMI: te veel uitsluiting, te weinig begeleiding”.

Investeren in armoedebestrijding is investeren in welzijn én welvaart

In zijn Septemberverklaring sprak minister-president Jan Jambon over investeringen in welvaart om welzijn te bevorderen. Het Netwerk tegen Armoede mist de ambitie van de Vlaamse Regering om echt het verschil te maken op het vlak van armoedebestrijding en draait het graag om: investeer in welzijn en geef meteen ook een boost aan onze welvaart. Elke euro besteed aan mensen in armoede verhoogt hun koopkracht en draagt bij aan onze welvaart.

Sterke aflevering van Durf te vragen met straffe getuigenissen over leven in armoede

Siska Schoeters maakte op 21/9/2021 in Durf te vragen op één op een openhartige manier bespreekbaar hoe het is om in armoede te leven. Een aantal mensen uit onze verenigingen bracht straffe getuigenissen. Ze ontkrachtten veelgehoorde clichés en antwoordden op vaak gehoorde vragen als "Zou je niet beter wat harder gaan werken?", "Ben je bang om dakloos te worden?", "Waarom hebben arme mensen altijd een huisdier?". Een heel sterke aflevering die op een respectvolle manier de mensen in hun kracht toont.

Zwarte lijst voor sociale huurders lost niets op en werkt stigmatiserend

Minister van Wonen Diependaele pakte op 21/9/2021 uit met het voorstel voor een zwarte lijst van sociale huurders die door wangedrag of verwaarlozing van de woning uit huis gezet worden. Deze mensen zouden drie jaar lang uitgesloten worden van sociale huisvesting. Het Netwerk tegen Armoede reageerde op deze plannen en betreurt dat minister Diependaele zich vergist van prioriteit. Een kleine helft van de sociale huurwoningen kampt immers met zware kwaliteitsgebreken. Dat is een veel prangender probleem dan het gedrag van de huurders die in zo’n precaire woonsituatie vastzitten.

Uitbreiding sociaal energietarief is eerste buffer tegen energiearmoede op korte termijn

'De energieprijzen die plafond na plafond doorbreken veroorzaken (terecht) grote onrust bij de brede bevolking, maar bij mensen in armoede is de paniek niet ver weg meer. Met de winter voor de deur dreigen gezinnen kopje onder te gaan als de huidige prijsstijgingen aanhouden.' Daarom vragen BAPN (Belgisch Netwerk Armoedebestrijding), Netwerk tegen Armoede en Samenlevingsopbouw maatregelen op korte en lange termijn om de strijd tegen energiearmoede op te voeren. 'Die strijd is de verantwoordelijkheid van alle beleidsniveaus in ons land. Van België over de regio's tot de lokale besturen.'

De enige oplossing is het aanbod uitbreiden en het bijbouwen van sociale woningen

Nieuwe Vlaamse regels maken het voor de meest kwetsbaren moeilijker om een sociale woning te verkrijgen. Daarvoor waarschuwen verschillende organisaties, zoals het Vlaams Huurdersplatform en het Netwerk tegen Armoede.

De Vlaamse Regering heeft net voor de zomer beslist vanaf 1 januari 2023 de toewijzingsvoorwaarden aan te passen. De #wachtlijsten zullen met andere woorden niet korter worden, maar anders beheerd. Daardoor dreigen net de meest zwakke profielen uit de boot te vallen, zo waarschuwt het Vlaams Huurdersplatform, met ruggensteun van andere middenveldorganisaties, zoals het Netwerk tegen Armoede.

Nieuw tarief om stroompieken te vermijden stap in verkeerde richting

Het Netwerk tegen Armoede vindt het capaciteitstarief dat de Vlaamse energieregulator VREG in 2022 wil invoeren onrechtvaardig. De bedoeling van dat nieuwe tarief is om pieken in het stroomverbruik te vermijden door mensen te stimuleren hun verbruik te spreiden. Maar uit een simulatie van de VREG blijkt dat een alleenstaande zijn stroomfactuur tot 50 euro zou kunnen zien stijgen terwijl een eigenaar van een elektrische wagen net kan besparen. Beleidsmedewerker Wonen Peter Heirman reageert.

‘Lokale binding’ stuurt sociale huurmarkt verkeerde kant op

Het is geen goed idee om kandidaten voor een sociale woning af te wegen op basis van de duur van hun verblijf in de gemeente. Dat hebben een aantal organisaties, waaronder het Netwerk tegen Armoede, aan de kaak gesteld in een opiniestuk in De Standaard op 23/8/2021.

Trek eindelijk de laagste inkomens op tot boven de Europese armoedegrens

'Klimaatrampen, gezondheidscrisissen, digitalisering: mensen in armoede zijn het minst beschermd tegen deze externe schokken. Het is hoogdringend dat beleidsmakers de nodige preventieve maatregelen treffen, te beginnen met het optrekken van de laagste inkomens', schrijven de partners van het Belgian Minimum Income Network (BMIN).

Stijgende huurprijzen vragen om dringende investeringen in private en sociale huurmarkt

De huurprijzen voor appartementen bereiken in Vlaanderen (alweer) recordhoogtes. Met een gemiddelde huurprijs van meer dan 750 euro en een steeds krapper wordende huurmarkt blijft de wooncrisis Vlaanderen bijzonder hard treffen. Een crisissituatie die om dringende maatregelen en investeringen vraagt, in de private én sociale huurmarkt. Op korte termijn zou een breder toegankelijke huurpremie al een belangrijke stap vooruit zijn voor wie wacht op een sociale woning.